Huisarts Lenn Stiekema vertelt over Positieve Gezondheid

Lenn Stiekema

De benadering van Positieve Gezondheid stelt de mens centraal. En niet de ziekte. Toch wordt vanuit hulpverlening nog vaak eerst gekeken naar de klachten en gezondheidsproblemen en hoe we die kunnen oplossen. Positieve Gezondheid kiest een andere invalshoek. In de gemeente Coevorden staan wij achter deze gedachte en willen we Positieve Gezondheid bij een breder publiek bekend maken.

In een serie interviews spreken we professionals die al werken met Positieve Gezondheid. In dit verhaal deelt Lenn Stiekema zijn ervaringen. Stiekema is praktijkhoudend huisarts bij huisartsenpraktijk Meander in Coevorden. Hoe werkt een huisarts, binnen de beperking van de consulttijd, met Positieve Gezondheid? En waarom noemt hij Positieve Gezondheid de kapstok die duidelijk maakt waar jij je jas ophangt? Je leest het in dit verhaal.

Hoe kwam jij in aanraking met Positieve Gezondheid?

Stiekema maakte tijdens zijn studie Geneeskunde al kennis met de methode. Mede door het organiseren van een discussie voor alle huisartsen in opleiding. Maar ook binnen de praktijk is er al langere tijd aandacht voor Positieve Gezondheid, vertelt hij:

“Vanuit onze praktijk hebben we meegedaan aan een onderzoek van de universiteit van Maastricht. Met als onderzoeksdoel de druk op de huisartsen verlagen. Eén van de oplossingen in het onderzoek was om mensen die heel vaak naar de huisarts komen, te benaderen vanuit Positieve Gezondheid. Om zo het andere gesprek aan te gaan met diegenen.”

Na dat onderzoek hebben ze het binnen de huisartsenpraktijk uitgebreid. Zo hebben ze besloten om alle medewerkers te gaan trainen in het toepassen van Positieve Gezondheid. Het is straks één van vele middelen in de gereedschapskist, of beter gezegd de dokterstas.

Hoe pas je het toe in je werk als huisarts?

Ik gebruik Positieve Gezondheid als ik het gevoel heb dat een probleem niet medisch is. Soms is het duidelijk waar een klacht vandaan komt, maar soms ook niet. Het gesprek aangaan en het spinnenweb van Positieve Gezondheid kunnen dan inzicht geven. Het is een mooie manier om over de verschillende domeinen (Lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Red.) te praten. Je geeft de patiënt ook inzicht in wat er speelt in hun leven en waar eventueel nog meer problemen voor komen.”

Is het een uitdaging om Positieve Gezondheid te gebruiken in de huisartsenpraktijk?

Landelijk hebben huisartsen ‘maar’ 10 minuten consulttijd per patiënt. Te kort om een uitgebreid gesprek te voeren, geeft Stiekema aan.

“Het voeren van een gesprek aan de hand van het spinnenweb kost meer tijd en dat is wel een probleem. Tijd is altijd al een probleem geweest van de huisarts. We hebben daarom in onze praktijk op eigen initiatief de consulttijd naar 15 minuten gezet. Dus als je dan een dubbel consult hebt, dan kom je een heel eind in een gesprek. Maar het blijft zoeken.”

Verandert het contact met de patiënt?

“Je leert mensen beter kennen, wat zeker als startende huisarts ook mooi is, en komt dichter bij de kern van hun probleem. De mensen bij wie ik Positieve Gezondheid toepas, zijn vaak de mensen die je vaker ziet terugkomen in de praktijk.”

En op de vraag of dat beter leren kennen niet iets is wat altijd al gedaan wordt geeft Stiekema aan:

“Dertig jaar geleden hadden huisartsen ook wel zulke gesprekken, maar heette het nog geen Positieve gezondheid. Het is nu een soort algemene kapstok die het voor mensen duidelijker maakt waar ze bij wijze van hun jas kunnen ophangen.”.

Wat is volgens jou de meerwaarde?

“Wij zijn als huisarts de poortwachter. In tegenstelling tot artsen in een ziekenhuis, komen patiënten naar ons toe met een hulpvraag. Ze weten soms niet goed waar ze met hun vraag naar toe moeten. Aan de hand van Positieve Gezondheid kun je er achter komen waar de vraag zou moeten liggen. Maar dat is ook meteen het lastige, om snel en naar de juiste organisatie door te kunnen verwijzen. Alleen al als je kijkt naar de wachttijden bij de GGZ.”

Om te zorgen voor de juiste doorverwijsmogelijkheden in Coevorden is een eerste stap inmiddels gezet.

“Onlangs hebben we samen met Maatschappelijk Welzijn Coevorden een bijeenkomst georganiseerd. Het doel was om elkaar te leren kennen en te kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen. Wij hebben als organisaties allebei behoefte aan de juiste doorverwijsmogelijkheden. Als die er goed zijn, dan kan Positieve Gezondheid een heel mooi middel zijn!“

Wat moet er gebeuren om Positieve Gezondheid breder toe te passen?

“Je moet iedereen die in de eerstelijns zorg zit, zoals de fysiotherapeut en  Maatschappelijk Werk, bij elkaar brengen en met elkaar uitspreken ‘Dit gaan we doen!’. En het blijven herhalen. Het is belangrijk dat je naar elkaar kunt doorverwijzen, alleen dan gaat het echt werken.”

Om deze suggestie Stiekema waar te maken, is meer bekendheid over de methode noodzakelijk. En juist daarom is het uitwisselen van goede ervaringen zo belangrijk. Binnenkort komt er weer een andere expert aan het woord over dit thema. 

Meer lezen?

Ben je benieuwd naar het verhaal opbouwwerker Helma Bosgraaf? Lees dan ook haar ervaringen: 

Positieve Gezondheid is de rode draad in mijn werk | Gemeente Coevorden