Nieuwjaarstoespraak Burgemeester Bouwmeester

Bert Bouwmeester spreekt nieuwjaarstoespraak uit op podium

Tijdens de nieuwjaarsreceptie op maandag 6 januari sprak Burgmeester Bert Bouwmeester zijn jaarlijkse nieuwjaarstoespraak uit. Die kunt u hieronder teruglezen:

Geachte aanwezigen; inwoners, vertegenwoordigers van organisaties, raadsleden, collega’s: bliede da'j der bint op oeze traditionele nejjaorsbijeenkomst op de eerste maondag in’t neije jaor! Allereerst wens ik u en uw naasten graag, ook namens het gehele college van B&W alle goeds voor de toekomst!

We hebben vanavond ook twee bijzondere gasten. Ik ben zeer vereerd dat ik in dit speciale jaar 2020 Frau Daniela Kösters, Bürgermeisterin van onze buurgemeente Samtgemeinde Emlichheim én Thomas Berling, burgemeester van Nordhorn; partnerstad sinds 1963, welkom mag heten. ‘Recht herzlich willkommen”.

Bijzondere gasten in een bijzonder jaar. Want dat wordt 2020. Ten eerste begonnen we op 1 januari aan een nieuw decennium. Ten tweede omdat we in 2020 75 jaar vrijheid vieren. Vieren én herdenken. Want: we herdenken het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We vieren dat we sindsdien weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan volgende generaties. Ik ben er trots op dat we in april hier in Coevorden de start van de bevrijding in Drenthe vieren. En verspreid over onze gemeente vinden het komende jaar heel veel activiteiten en herdenkingen plaats. Ik kom daar zo nog op terug.

2019 was voor onze gemeente een mooi en goed jaar. De presentatie van zojuist gaf daar een prima beeld van. Op zijn Drents gezegd: Coevorden doet het zo slecht nog niet; kun minder!

Het is fijn en belangrijk dat we er financieel goed voor staan. We mogen er trots op zijn dat we hierin afwijken van veel gemeenten om ons heen. De bezuinigingen die we in de vorige bestuursperiode moesten doorvoeren, hebben tot deze mooie positie geleid. Dank aan u als inwoners: samen hebben we er voor gezorgd dat er zaken veranderden, we dingen anders deden dan voorheen en dat we ondanks de verminderde financiële middelen veel moois voor elkaar kregen. Ik prijs me gelukkig met de vele inwoners, organisaties en bedrijven in onze gemeente die de krachten en talenten in hun eigen wijk of dorp aanspreken en inzetten om tot mooie ontwikkelingen te komen. Er gebeurt écht veel in onze gemeente. In elke wijk of in elk dorp wonen mensen die vanuit hun werk, hun hobby of gewoon door interesse in bepaalde zaken, ergens goed in zijn of ergens veel van weten. Het is prachtig om te zien hoe de kwaliteiten die er zijn en kennis die er is, ingezet wordt voor het algemeen belang. Ik geloof oprecht in deze kracht van de samenleving en de initiatieven die vanuit de wijken en de dorpen zelf ontstaan. Vanaf deze plaats wil ik een groot compliment uitdelen aan al diegenen die zich vrijwillig voor de kwaliteit van onze samenleving inzetten.

Aansluiten bij de energie van die initiatieven, dat noemen we Verbindend Besturen. Steunen, faciliteren en versterken van ideeën zonder ze over te nemen. We zijn daar al vanaf 2014 heel bewust mee bezig en het gaat steeds beter. We blijven leren, want soms is het ook ingewikkeld. De vraag is steeds welke rol we pakken als gemeente. Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Dat is elke keer weer anders omdat ook elke keer de situatie en de omstandigheden anders zijn. En dat maakt ook dat het boeiend blijft! We blijven daar graag samen met u aan werken en in investeren. Ook hierin zien we vrijheid terug; vrijheid in het meedenken over en het meedoen aan verbeteringen in je eigen leefomgeving.

Spannend was het vorig jaar rond deze tijd in Geesbrug. Ik was daar in de eerste dagen van het jaar toen al twee keer geweest om met het dorp te spreken over wat er zich daar op oudjaarsavond/ nieuwjaarsnacht had afgespeeld. Grenzen van wat uit het oogpunt van openbare orde en veiligheid acceptabel was, waren er overschreden en de ME-inzet was toen het gevolg. Afgelopen nieuwjaarsnacht was ik opnieuw in Geesbrug en ik heb met genoegen gezien hoe de voorbereidende gesprekken met het dorp, de jeugd, de politie, maatschappelijk welzijn en onze gemeente nu waren uitgemond in een gezellig samenzijn rondom een mooi vreugdevuur. Compliment aan Geesbrug daarvoor! Sommige dingen kunnen nog wel iets beter. Er werd bijvoorbeeld wel geklaagd over de harde vuurwerkknallen rondom het vuur. Daarover gaan we weer samen in gesprek.

Laat ik daarom toch ook maar wat zeggen over het vuurwerkdebat dat nu nationaal loopt. In Oosterhesselen zagen we, zoals dat al 30 jaar daar plaatsvindt, ook dit jaar weer een mooi voorbeeld van hoe een centraal georganiseerd afsteken van vuurwerk een verbindende rol speelt in de lokale samenleving en hoe dit leidt tot minder overlast van willekeurig afgestoken vuurwerk. Mij verbaast de stelligheid van sommigen dat er eerst garanties moeten zijn voor de handhaafbaarheid van een vuurwerkbesluit, voordat men kan gaan stilstaan bij de vraag over een al dan niet geheel verbod op consumentenvuurwerk. “Wie handhaaft het boerkaverbod” kopte dagblad Trouw op 1 augustus jongstleden, over een maatregel waar grote twijfels bij bestonden, maar waar dezelfde partijen die nu over een vuurwerkmaatregel neuzelen de eersten waren om deze wet in werking te laten treden. Als overheid mag, nee, moet je aangeven waar je je verantwoordelijkheid ziet als er sprake is van ongewenste maatschappelijke effecten. En die zijn er over het vuurwerkgebruik overduidelijk. Nog los van de medische en psychologische effecten bij mens en dier, is er minimaal 15 miljoen euro aan materiële schade. Tegelijkertijd geven we 77 miljoen euro uit aan vuurwerk; een recordomzet. We geven dus ruim 90 miljoen euro uit aan vuurwerk. Dat is €5,15 per Nederlander. Voor Coevorden met 35.356 inwoners is dat omgerekend ruim 180.000 Euro. Als je consumentenvuurwerk verbiedt en je het als consument niet meer kunt kopen, wordt handhaven veel simpeler. En als we die €5,15 per inwoner besteden om in elk dorp en in de stad een mooi centraal en professioneel vuurwerk te faciliteren dan wordt het er niet duurder van maar wel veel gezelliger en veiliger voor mens én dier. Ook dat kan in samenwerking, door te overleggen en afspraken te maken.

Ik noem graag in dat kader ook het overleg met de organisaties van de paasvuren graag nog even. Daar waar er in een aantal gemeenten onenigheid en onduidelijkheid was, waren wij in een appgroep in overleg met alle zeventien organisaties en waren wij het eens over hoe het zou moeten gaan. Ook hier hulde aan u, aan onze inwoners, de organisaties, waarmee we steeds vaker samen bepalen wat wel en niet kan en moet.

Ook onze gemeenteraad pakt haar taak anders op dan voorheen. Terugkijkend hierop maak ik onze gemeenteraad, graag een groot compliment voor de wijze waarop zij hun rol hebben opgepakt bij het agenderen en bespreken van grote maatschappelijke thema’s. Met het Raadsakkoord “Samen Levend” heeft de Raad een aantal grote, overkoepelende maatschappelijke thema’s geagendeerd waarover zij met inwoners het gesprek aan gaat. Een werkgroep met leden van alle partijen uit de gemeenteraad ging vorig jaar aan de slag met het thema Duurzaamheid. Over biodiversiteit zijn zij het gesprek met inwoners, verenigingen etc. actief aangegaan. Onder het motto “de Raad op straat” zijn zij de gemeente in gegaan. Ook organiseerden ze een zeer goed bezochte werkconferentie. Het resultaat van deze dialoog met u als inwoners heeft de raadswerkgroep meegegeven aan het college. Het college heeft de opdracht om hier bij het maken van beleid rekening mee te houden. Met deze werkwijze pakt de raad tegelijkertijd haar volksvertegenwoordigende taak, haar kaderstellende taak en haar controlerende taak op een prima manier op. Benut als samenleving ook vooral die uitgestoken hand van uw volksvertegenwoordigers. Het helpt de raad om ons als college te voorzien van goede en maatschappelijk herkenbare kaders en ons scherp te bevragen. En zo moet het zijn!

Dan Glasvezel. Eén van de bijzondere ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Vóór 1 april 2019 moest tenminste 40% hebben ingeschreven op een abonnement. En dat lukte! De kabels werden uitgerold en inmiddels is de aanleg op gang gekomen. Binnen een paar jaar kunnen alle inwoners van onze gemeente het snelle internet op. Aan deze ontwikkeling hebben wij als gemeente vooral financiële en planologische steun gegeven.

Daarmee bent u als inwoner en wij als gemeente mede-eigenaar van een netwerk, waarmee zich wellicht nieuwe mogelijkheden aandienen. De stichting Glasvezel Zuidenveld besprak dit onlangs met de dorpsorganisaties. Er is een initiatiefgroep gevormd die gaat kijken naar manier waarop mogelijke winst van de BV besteed kan worden in de deelnemende dorpen. Voor mij is dit al een eerste bewijs dat het een goede keuze is geweest om hier overheidsgeld aan te besteden.

U mocht in 2019 weer volop gebruik maken van uw kiesrecht. Maar liefst drie keer mocht u naar de stembus voor verkiezingen. Weet u het nog? Provinciale Staten, het Waterschap en het Europees Parlement. Deze verkiezingen staan misschien iets verder van ons af, maar zijn zeker belangrijk in onze democratie. Kunnen stemmen op je eigen volksvertegenwoordiger, dat is ook een vorm van vrijheid. Vrijheid om je mening te laten horen en te laten tellen.

Ook de Brítse democratie hield ons het afgelopen jaar bezig. Op 12 december konden de Britten uiteindelijk naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Na deze verkiezingen weten we dat die Brexit er komt. Dit heeft gevolgen voor ons land, voor onze gemeente en voor behoorlijk wat van onze ondernemers. Welke gevolgen dit zijn, is nog afhankelijk van de onderhandelingen. We volgen deze ontwikkelingen op de voet.

Een ander terugkerend element in het afgelopen jaar in Nederland waren de vele protesten. Ik waande me soms even weer in de roerige jaren 60. Leerkrachten, medisch personeel, klimaatactivisten, boeren, bouwers en agenten; allemaal protesteerden ze om uiteenlopende redenen. Vaak waren de demonstranten met velen en veroorzaakten ze bewust overlast om aandacht voor hun punt te krijgen. Opvallend daarbij was dat de boosheid zich vooral richt op de Rijksoverheid.

Demonstreren is een goed recht in een volwassen democratie. Aan ons als overheid de taak om te laten zien wat wij als algemeen belang zien. Om het met Claudia de Breij te zeggen: “We hebben iemand nodig die voorop loopt”

De gemeente is de overheid die het dichtst bij u staat. Samen geven wij vorm aan uw dorp, uw wijk en de straat waar u woont en leeft.

We doen zoals u weet graag zoveel mogelijk samen met u als inwoner, maar er zijn ook taken en verantwoordelijkheden die vooral bij ons als gemeente liggen. We hebben een prominente rol in verschillende opgaven van deze tijd. Het realiseren van voldoende betaalbare woningen, het bestrijden van ondermijnende criminaliteit, het aanpakken van problematische schulden of het bieden van een vangnet aan iedereen die de aansluiting op onze samenleving dreigt te verliezen; u als inwoner verwacht veel van de overheid.

De verantwoordelijkheden van ons als gemeente zijn de afgelopen tientallen jaren fors gegroeid. We kregen zware uitvoeringstaken overgeheveld van de Rijksoverheid; daar vroegen we overigens zelf om. Er kwamen alleen onvoldoende middelen mee. Hoe wij dan effectief een rol kunnen nemen en zorgen voor de juiste balans, is steeds vaker een vraagstuk dat zich aandient op onze bestuurlijke tafel. Dat merken we als wij op werkbezoek zijn in onze wijken en dorpen. Wij willen er namelijk zijn voor u, om uw zorgen serieus te nemen en uw belangen mee te wegen in onze besluitvorming. Als ons dat lukt, dan is er sprake van het Verbindend Besturen zoals wij dat idealiter voor ons zien.

Overigens zoeken wij niet alleen de verbinding met onze inwoners, bedrijven en organisaties, maar kijken we ook nadrukkelijk naar de kansen op regionaal niveau. Belangrijke thema’s stoppen niet bij de gemeentegrens, de provinciegrens of de landsgrens. We gaan dan ook graag die samenwerking over de grens aan. Daar zijn al diverse mooie voorbeelden van, zoals Dutch TechZone, de Regiodeal en de verschillende overlegvormen met andere grensgemeenten.

75 jaar vrijheid. Ik begon mijn toespraak er mee. 2020 staat wat mij betreft voor een groot deel in het teken van vrijheid. Het is ongelofelijk belangrijk dat wij ons blijven realiseren wat vrijheid is. Er zijn steeds minder mensen die ons kunnen vertellen wat zij hebben meegemaakt toen er geen vrijheid was. Hoe bepalend die grenzen toen waren voor de beleving van onze eigen identiteit. En dat we nu vaak spreken over ‘grensoverschrijdend’ en graag samenwerken óver de grens. We zijn Nederlanders, we zijn Drenthen en we zijn Coevordenaren. Hoewel een groot deel van u zich waarschijnlijk weer geen Coevordenaar voelt, maar Bennevelder, Dalerpeler, Schoonoorder of Wachtumer. “Zunder stiefkinder te maken van die andere 24 dörp’n”. Tegelijkertijd ben ik geen Amerikaan of Afrikaan, maar een Europeaan.

Bij de plek waar je woont horen identiteiten, gewoonten, tradities en historie. Vanuit deze eigenheid pakken we graag de samenwerking op. Hoe mooi is het dat we zo ver zijn dat dat kan.

De bevrijding was overigens ook een ‘internationale samenwerking’. In de stad Coevorden waren het de Canadezen, elders in de gemeente ook onder andere de Polen en Belgen. Het is soms ook maar net in welk perspectief je de dingen ziet.

Ik zou op dit punt in mijn toespraak het perspectief van mijn twee Duitse collega’s willen ophalen.

Is er een relatie tussen samenwerking in de grensregio en het duurzaam bewaken van vrede en vrijheid? En hoe ziet dat er uit?

Gibt es ein Zusammenhang zwischen Zusammenarbeit in der Grenzregion und der (nachhaltiger) Erhalt von Frieden und Freiheit?  Wenn ja, wie sieht denn dieser Bezug aus/wie ist das praktisch zu erfüllen?

[Tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst gaven de burgemeesters van Emlicheim en Nordhorn hun antwoord op deze vraag.]

We koesteren gemeenschappelijk onze vrijheid! Het is goed te beseffen dat er 75 jaar geleden hard is gevochten voor de vrijheid die wij nu dagelijks als heel normaal ervaren en als een vanzelfsprekend recht zien. Soldaten vanuit de hele wereld, vaak jonge jongens, vochten destijds ver van huis en haard, voor onze vrijheid. Dát gaan we dit jaar in Drenthe uitgebreid herdenken. Ik citeer nu onze Commissaris van de Koning Jetta Klijnsma: “Het is een luxe om in Drenthe in vrijheid te mogen leven. Vrijheid komt niet vanzelf. Daarvoor moet je blijven knokken, het blijven bestendigen.”

Vrijheid; het thema voor 2020. Niet alleen voor Coevorden; voor heel Nederland. In onze gemeente herdenken we op vele momenten en vele locaties de bevrijding. In de synagoge, bij de Oosterhesselerbrug en hier in Coevorden bij de Bentheimerbrug. Plaatsen waar in de oorlog zoveel is gebeurd. We staan er dit jaar extra bij stil en realiseren ons wat dit voor onze ouders, grootouders heeft betekend, en welke verantwoordelijkheid op onze schouders ligt om te zorgen dat we dat nooit meer zien gebeuren.

Herdenken én vieren. We maken er een mooi jaar van in onze mooie gemeente waar zoveel te doen is, mede dankzij u!

Daarbij wil ik graag mét u een toost uitbrengen op een gelukkig en gezond 2020 waarin we elkaar vaak ontmoeten!